scheduleबिहिवार चैत्र १७ गते, २०७३

‘नयाँ शक्तिसँग विचार छैन भन्नु दृष्टिदोष हो’

डम्बर खतिवडा, ‌संयोजक- प्रशिक्षण विभाग, नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल

Dambar Khatiwada, Banner
यहाँ नयाँ शक्तिको प्रशिक्षण विभाग प्रमुख हुनुहुन्छ, कसरी अगाडि बढिरहेको छ प्रशिक्षणका कामहरु ?
पहिलो चरणमा हामी पार्टी स्थापनाको काममा मुख्य रुपमा केन्द्रित भएर लाग्यौं । तसर्थ, प्रशिक्षणको काम अगाडि बढाउने बेला अब आएको छ । हामी प्रशिक्षण विभागको पुनर्गठन, प्रशिक्षण सामग्रीको उत्पादन र तहगत प्रशिक्षण कार्यक्रमको तालिका निर्माण गरी यसै महिनाबाट लागू हुनेगरी प्रशिक्षण कार्यक्रम प्रारम्भ गर्दैछौं ।

नयाँ शक्तिका नेता कार्यकर्ताको जिब्रोमा नयाँ शक्ति, नयाँ शक्ति भन्ने कुरा खुबै झुण्डिएको पाइन्छ, तर मष्तिष्कमा ‘नयाँ कुरा’ कत्तिको चढेको पाउनुभएको छ ?
नयाँ शक्तिमा लागेका अधिकांश अभियन्ता मित्रहरु वैकल्पिक राजनीतिक मूल्य मान्यताहरुप्रति प्रतिबद्ध हुनुहुन्छ । हामी सबै एउटा साझा बुझाईबाट आफू पनि नयाँ बन्ने प्रक्रियामा छौं । तर सबैको बुझाईमा एकरुपता आइसकेको छैन । त्यसले केही समय अवश्य लिन्छ ।

पृष्ठभूमिका हिसाबले पनि एउटा चुनौती छ नि ? के छ योजनाहरु अन्तरघुलन र साझा बुझाई कायम गर्नको लागि ?
हामी कुनै पुरानो विचार र पार्टीहरुको निरन्तरतामा होइन, नयाँ ध्रुवीकरणद्वारा नयाँ दल निर्माण गर्दैछौं । तसर्थ, धेरै खाले मानिसहरु एकठाउँमा हुनु स्वभाविक छ । तथापि जुनसुकै पृष्ठभूमिबाट आए पनि नयाँ बन्ने बनाउने आकांक्षाले सबैलाई एक ठाउँमा ल्याएको हो । त्यो भावना नै नयाँ शक्तिको मूल मर्म हो । पृष्ठभूमिको भिन्नता बिस्तारै मेटिँदै जानेछन् । धेरै हदसम्म मेटिइपनि सकेको छ । जो जहाँबाट आए पनि वैकल्पिक राजनीतिको मूल्य मान्यता अनुरुप हामी आफूलाई ढाल्ने प्रयास गरिरहेका छौं । हामी सबै एउटा नयाँ आत्मक्रान्तिमा पनि सामेल छौं । आफैंलाई बदल्ने प्रतिवद्धता नै नयाँ शक्तिमा आउनुको मुख्य कारण हो । तसर्थ, पृष्ठभूमिको भिन्नताले नयाँ शक्तिको विकास र बिस्तारलाई खासै अप्ठेरो पार्दैन जस्तो लाग्छ ।

यो त भावनाको कुरा भयो, सबैलाई एकै ठाउँमा ल्याउन त कुनै निर्दिष्ट विचार चाहिएला नि ?
पुरानो दृष्टिकोणबाट हेर्दा नयाँ शक्तिसँग विचार नभएको जस्तो देखिन सक्छ । त्यो एकप्रकारको दृष्टिदोष पनि हो । पूर्वाग्रह पनि हो । अज्ञानता पनि हो । विचारबिनै यतिका धेरै मानिस एकठाउँमा आउन सम्भव नै छैन । हामीसँग केही प्रष्ट विचारहरु छन् । दार्शनिक हिसाबले हामीले द्वन्द्वादको समृद्धिकरण भनेका छौं । राजनीतिक हिसाबले सहभागितामुलक, समानुपातिक, समावेशी लोकतन्त्र भनेका छौं । नेपालको त्रिसामुदायिक एकतामा आधारित राष्ट्रियताको पुनर्व्याख्या भनेका छौं । कार्यक्रमिक हिसाबले विकास, सुशासन र समृद्धिलाई मुख्य मुद्दा बनाएका छौं । पार्टीभित्र प्रत्यक्ष लोकतन्त्र र पारदर्शी पार्टी जीवनको कुरा गरेका छौं । समुन्नत समाजवादको कुरा गरेका छौं । के यी विचार होइनन् र ?

यहाँहरुले वैकल्पिक राजनीतिक धारको कुरा गर्नुभएको छ । नेपालको सन्दर्भमा के हो यो वैकल्पिक राजनीति भनेको ?
पहिलो कुरा, नेपालको राजनीति अहिलेसम्म वामपन्थी र लोकतान्त्रिक भनेर दुई धारमा विभक्त भयो । वामपन्थीहरुले क्रान्तिकारी एजेन्डालाई जोड दिए । लोकतन्त्रलाई न्याय गर्न सकेनन् । गैरवामपन्थीहरुले आफूलाई लोकतन्त्रवादी भने । तर परिवर्तनलाई न्याय गर्न सकेनन् । फलतः लोकतन्त्र पनि साँघुरो हुँदै गयो । सिमित हुँदै गयो । वामपन्थी मात्र हुनु देव्रे खुट्टाले मात्र हिँडेजस्तो भयो । एक खुट्टाले केही समय हिंड्न सकिन्छ तर लडिन्छ । लोकतन्त्रवादी मात्र हुनु दाहिने खुट्टाले मात्र हिँडेजस्तो हो । अन्ततः त्यो पनि लड्छ । हामी दुवै खुट्टाको गतिशील सन्तुलनमा विश्वास गर्दछौं । त्यसर्थ, हामीले आफूलाई वामपन्थी वा दक्षिणपन्थी होइन, अग्रपन्थी भनेका छौं । Neither Left nor right but front. यस्तो दार्शनिक चिन्तन नै नेपालमा वैकल्पिक हो । समुन्नत समाजवाद समाजवादको वैकल्पिक चिन्तन हो । प्रत्यक्ष लोकतन्त्र लोकतन्त्रको वैकल्पिक विधि हो । राष्ट्रियताको पुनर्व्याखा राष्ट्रियता सम्बन्धी बुझाईमा वैकल्पिक चिन्तन हो । विकास, सुशासन, समृद्धि र मानवीय खुसीलाई राजनीतिक मुद्दा बनाउने पार्टी नेपालमा सायद नयाँ शक्ति नेपाल मात्र हो । यी सबै वैकल्पिक सोचहरु हुन् ।

परम्परागत हिसाबले दायाँ र बायाँ दुवैलाई मिसाउने कुरालाई सारसंग्रहवादी कुरा भन्ने गर्छन् नि ?
सारसंग्रहवाद भनेको अर्कै कुरा हो । त्यो क्वाँटी जस्तो हो । फ्युजन भनेको अर्कै कुरा हो । त्यो दुई विरोधी कुरालाई ल्याएर मिसाउने कुरा हो । नयाँ शक्तिको दर्शन सारसंग्रहवाद वा फ्युजन होइन । गतिशील सन्तुलन हो । यी शब्दावलीहरुबीच दार्शनिक बीचमै ठूलो भिन्नता छ । तसर्थ, हामी सारसंग्रहवादी हौं भन्ने अल्पज्ञानबाट लगाइएको आरोपमात्र हो ।

यहाँले त्रिसामुदायिक एकताको कुरा गर्नु भयो । यसले एकढंगले जातीय मुद्दालाई उठाएको जस्तो देखिन्छ, यसरी मात्र हेर्दा वर्गीय मुद्दा ओझेलपरेजस्तो भयो नि ?
कुनै पनि समाजमा एकसाथ अनेक मुद्दाहरु हुन्छन् । कुनै खास समयमा कुनै मुद्दा प्रमुख हुन्छ कुनै गौण । कुनै पनि मुद्दा प्रमुख भएको बेला गौण बन्न पुगेको मुद्दा समाप्त भयो भन्न सकिन्न । तसर्थ, नेपालको राष्ट्रियताको कुरा गर्दा वर्गीयताको महत्व समाप्त भयो भन्न मिल्दैन । तर नेपालको आन्तरिक एकताबिना विकास, सुशासन र समृद्धि हासिल हुन सक्दैन । विकास, सुशासन र समृद्धि वर्गीयतासँग जोडिएको कुरा हो । किनकी हामीले भनेको समृद्धि समतामुलक समृद्धि हो । केही मुट्ठीभर मानिसहरुको समृद्धि होइन । नेपालको आन्तरिक एकता बलियो नभईकन शान्ति आउँदैन र शान्तिबिना विकास र समृद्धि सम्भव हुँदैन । तसर्थ, त्रिसामुदायिक एकता वर्गीय मुद्दालाई नै सहयोग पुर्याउने कडी हो । यही विधिबाट हामी शान्ति प्राप्त गर्दछौं र समृद्धिको बाटोमा अगाडि बढ्दछौं । समृद्धि न्यायिक वितरण भएपछि वर्गीय मुद्दा हल हुने हो । तसर्थ, यी मुद्दाहरु एकअर्काका अन्तरविरोधी होइनन् । बरु परिपूरक हुन् ।

तर समानुपातिकको मुद्दाको आडमा केही अभिजात वर्गका मानिसहरुले मात्रै राईदाईं गर्ने परम्परा त देखिएकै छ, समानुपातिकभित्र पनि वर्गको कुरालाई जोड्न सकिँदैन ?
सकिन्छ, तपाईंले ठीक प्रश्न उठाउनुभएको छ । निरपेक्ष आरक्षण वा समानुपातिकताले यस्तो समस्या ल्याउन सक्छ । तर नयाँ शक्तिले भनेको समानुपातिकता त्यस्तो होइन । हामी गरिबी सम्बन्धी सूचकहरुलाई पनि सँगसँगै राखेर अवसरको वितरण गर्दछौं ।

नेपालमा परम्परागत पार्टीहरु कुनै न कुनै विदेशी आन्दोलन र विचारसँग जोडिएका छन् । नेपालमा वैकल्पिक राजनीतिको कुरा गरिरहँदा तपाईहरु कुनै अन्तर्राष्ट्रिय आन्दोलन वा विचारसँग कतै जोडिनुभएको छ कि ?
हामी कुनै अन्तर्राष्ट्रिय विचारको विरासतलाई नेपालमा लागू गरिरहेका छैनौं । बरु नेपालको सन्दर्भमा नयाँ विचार जन्माउँदै छौं । जसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई पनि योगदान गर्न सक्छ । यसो भनिरहँदा, हामीले अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवहरुबाट नसिक्ने भन्ने हुँदैन । हामी विश्वबाट कटेको नेपालको कुरा गर्दैछैनौं । बरु नेपाललाई विश्वको सम्मानजनक साझेदार बनाउने कुरा गर्दैछौं । तसर्थ, हामी कुनै अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्रहरुको टाढा पनि छैनौं र नजिक पनि छैनौं ।

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:
Vianet
sajhapost.com Vacancy
NTC MPoS
Sagarmatha Finance
Sajha Prakashan
Parbhu Bank
Promote your Business with us
Vianet
sajhapost.com Vacancy
NTC MPoS
Sagarmatha Finance
Sajha Prakashan
Parbhu Bank
Promote your Business with us

विश्व More

जीवन शैली More

साहित्य More

स्वास्थ्य More

पत्रपत्रिकाबाट More

प्रवास More

default-addImage
default-addImage