scheduleशुक्रवार मंसिर ६ गते, २०७६

ओल्गाको नोबेल पुरस्कार यात्राः थेरापिष्टदेखि उपन्यासकारसम्म

साझापोष्ट/काठमाडौं, २४ असोज । गत वर्ष नोबेल साहित्य पुरस्कारको घोषणा रोकिएको थियो । यसपटक सन् २०१८ र २०१९ दुवै वर्षको घोषणा एकैपटक भयो । सन् २०१९ को नोबेल साहित्य पुरस्कार अष्ट्रेयाली लेखक पिटर ह्यान्डकेले पाएका छन् भने सन् २०१८ को पोलिस लेखिका ओल्गा टोकरजुकले ।

स्वीडिस एकेडमीको मुख्यालयबाट पुरस्कार घोषणाको औपचारिक सुचना पाउँदा ओल्गा जर्मनीको सडकमा कारमा यात्रा गर्दै थिइन । उनलाई यो समाचार सपनाजस्तो लाग्यो । केहीबेर पत्याउन गाह्रो पर्‍यो । उनले कल्पना गरेकी थिइनन् कि लेखकीय जीवनमा यो स्तरको सफलता प्राप्त गर्ने छिन् ।

त्यसपछि तारन्तार फोन आउन थाले । ती विश्वकै चर्चित सञ्चार माध्यमका फोन थिए । सबै चाहन्थे– छोटो फोन अन्तर्वार्ता रेकर्ड गरौं । तर ओल्गाले धेरैलाई टारिन् । अन्ततः एक सञ्चार माध्यमका लागि साढे तीन मिनेट लामो अन्तर्वार्ता रेकर्ड भयो । जो तुरुन्तै युटुबमा अपलोड भयो । ओल्गा संसारभरिका सञ्चार माध्यममा छाइन् ।

त्यो अन्तर्वार्तामा ओल्गाले भनेकी छन्, ‘ भर्खरै १५ मिनेट अघि स्वीडिस एकेडमीको फोन मैले पाएँ । यो मेरा लागि आश्चर्यजनक समाचार हो । धेरैधेरै खुशीको कुरा हो । यो मेरालागि भन्दा पनि मध्य युरोपको लागि खुशीको कुरा हो । लोकतन्त्रको समस्यालगायत मध्य युरोपका लामा कथाहरु छन् । यो पुरस्कारले मध्य-युरोपमा आशावादिता थपेको छ ।’

खुशीको यो शिखर चुम्न ओल्गाले लामो संघर्षपूर्ण यात्रा तय गरेकी थिइन । मनोविज्ञानकी विद्यार्थी ओल्गा आफूलाई कार्ल गुस्ताभ युङ चिन्तन पद्धतिको अनुयायी बताउन गौरव गर्छिन् । पेशाले उनी थेरापिष्ट हुन् । उनको पहिलो पुस्तक सन् १९८५ मा प्रकाशित कविता संग्रह ‘सिटिज इन मिरर्स’ थियो । कवितासंगै उनले कथा लेखिन् । तर उनलाई ख्याति भने उपन्यासले दियो । सन् १९९३ मा प्रकाशित ‘जर्नी अफ द बुक पिपुल’ उनको पहिलो उपन्यास हो । १७ औं शताब्दिका फ्रान्सेली गाउँको अवस्था चित्रण गरिएको यो उपन्यासले पाठकहरुको ध्यान तान्न सफल भयो ।

उनको दोस्रो उपन्यास ‘इइ’ थियो । यो इरना इल्तजार नामक एक युवतीको माध्यमबाट दोस्रो विश्वयुद्धदेखि सन् १९८० सम्मको पोलिस समाजलाई नियाल्ने प्रयास थियो । सन् २००८ मा उनले पोल्याण्डको सबैभन्दा ठूलो साहित्य अवार्ड ‘नाइक अवार्ड’ पाइन् । यो उनले पलिस भाषाको ‘बिगुनी’ उपन्यासका लागि पाएकी थिइन् ।

सन् २०१५ मा उनले अर्को उपन्यास ‘बुक्स अफ ज्याकोब’ का लागि फेरि नाइक अवार्ड पाइन् । नाइक अवार्ड दुईपटक प्राप्त गर्ने ओल्गा अहिलेसम्म एक मात्र पोलिस लेखक हुन् । संयोगले अमेरिकी लेखिका तथा अनुवादक जेनिफर क्राफ्टसँग उनको दोस्ती भयो । क्राफ्टले ‘बिगुनी’लाई अंग्रेजीमा ‘फ्लाइट्स’ नाम दिएर अनुवाद गरिन् । ‘फ्लाइट्स’ ले सन् २०१८ को बुकर पुरस्कार जित्यो । खुशीमा ओल्गा र क्राफ्टले बुकर पुरस्कारको रकम आधा-आधा बाँडे । क्राफ्ट अहिले सन् २०१५ को नाइक अवार्ड प्राप्त उपन्यास ‘बुक्स आफ ज्याकब’ को अनुवादमा व्यस्त छिन । ओल्गाका १६ पुस्तक प्रकाशित भइसकेका छन् ।

सन् २०१० को एडनवर्ग बुक फेस्टिबलबाट ओल्गाको लेखनप्रति विश्वको ध्यान खिचिएको थियो । त्यहाँ उनी विशेष अथितिका रुपमा आमन्त्रित थिइन् । उनको अर्को चर्चित उपन्यास ‘प्राइमभल एण्ड अदर टाइम्स’ माथि फेष्टिबलमा छलफल सेसन चलेको थियो ।

स्वीडिस एकेडमीले ओल्गालाई साहित्य तर्फको नोबेल पुरस्कारका लागि चयन गर्नुको कारण ‘भाष्य परिकल्पनाको अद्भूत शक्ति’ मानेको छ ।

ओल्गाले केही समय अघि एक अन्तर्वार्तामा पोल्याण्ड भाष्य परिकल्पनाका लागि ताजा भूमि बताएकी थिइन् । उनले भनेकी थिइन्, ‘पोल्याण्डको इतिहास सधै धुमिल छ । विरासतबाट हामीले कुनै प्रष्टता पाएका छैनौं । पोलिस राष्ट्रियता मलाई एक सांस्कृतिक समुदाय हो जस्तो लाग्छ । यहाँ पूर्व र पश्चिम दुवै युरोपका गुणहरु मिसिएका छन । पोलिस लेखक हुनुको सबैभन्दा सजिलो इतिहासको भारबाट मुक्त हुनु हो । पोलिस समाज भाष्यीकरणका लागि ताजा भूमि हो । यसलाई जसरी ‘न्यारेट’ गरेपनि हुन्छ ।’

एजेन्सीहरुको सहयोगमा

IME
Peoples Dental college
Nepali Patro
Vianet
default-addImage
Loading...
प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

सम्बन्धित शीर्षकहरु

आजको लोकप्रिय

IME
Peoples Dental college
Nepali Patro
Vianet
default-addImage