गुल्मीका पहाडी खोँचहरूबाट सुरु भएको एउटा यात्रा जब अक्सफोर्डका ऐतिहासिक कक्षहरूसम्म पुग्छ, तब त्यहाँ केवल एउटा व्यक्तिको सफलता मात्र हुँदैन, बरु सिंगो देशको बदलिँदो तस्विर प्रतिविम्बित हुन्छ। सागर ढकाल त्यही यात्राका सफल यात्री हुन्। हालै सम्पन्न निर्वाचनमा गुल्मी क्षेत्र नम्बर १ बाट निर्वाचित हुनु उनको राजनीतिक विजय मात्र होइन, यो नेपाली जनताले 'प्रविधिक ज्ञान' र 'युवा जोस' लाई सत्ताको बागडोर सुम्पन चाहेको स्पष्ट संकेत हो।
आजको नेपाललाई भाषण गर्ने नेता होइन, तथ्याङ्कमा खेल्ने र परिणाम निकाल्ने 'टेक्नोक्र्याट' राजनीतिज्ञको खाँचो छ। यही सन्दर्भमा, सागर ढकाललाई नेपालको ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रीको रूपमा जिम्मेवारी दिनु देशको आर्थिक मेरुदण्डलाई बलियो बनाउनु हो। उनको पार्टी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले निर्वाचनमा झण्डै दुई तिहाइ मत ल्याएर देशलाई एक स्थिर सरकार दिँदैछ ।

१. शैक्षिक जग र प्राविधिक दक्षता: जगै बलियो  

कुनै पनि मन्त्रालयको नेतृत्व सफल हुनका लागि सम्बन्धित क्षेत्रको आधारभूत ज्ञान हुनु अनिवार्य छ। सागर ढकालको शैक्षिक पृष्ठभूमिले उनलाई यो पदका लागि सबैभन्दा योग्य उम्मेदवार बनाउँछ:
• पुल्चोक इन्जिनियरिङ क्याम्पसको उत्कृष्टता: १२,००० विद्यार्थी सहभागी भएको राष्ट्रिय प्रवेश परीक्षामा ५ औं स्थान हासिल गर्नु आफैमा उनको तीक्ष्ण बुद्धिको प्रमाण हो। उनले मेकानिकल इन्जिनियरिङमा हाइड्रोपावर (जलविद्युत) विषयलाई प्राथमिकता दिएर अध्ययन गरे, जसले उनलाई नेपालको खोलानालाको प्राविधिक क्षमता बुझ्न मद्दत गर्‍यो।
• अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयको अनुभव: विश्वकै उत्कृष्ट विश्वविद्यालयमध्ये एक, अक्सफोर्डबाट 'Water Science, Policy and Management' मा स्नातकोत्तर गर्नुले उनलाई जलस्रोत व्यवस्थापनको विश्वव्यापी मापदण्ड र नीतिगत जटिलताहरू बुझ्ने अवसर दियो।
• वाटर-एनर्जी-क्लाइमेट नेक्सस: उनी केवल इन्जिनियर मात्र होइनन्, उनी पानी, ऊर्जा र जलवायु परिवर्तनबीचको अन्तरसम्बन्धका विज्ञ हुन्। नेपाल जस्तो जलवायु परिवर्तनको जोखिममा रहेको देशका लागि यस्तो विशेषज्ञता भएको मन्त्री पाउनु अहोभाग्य हो।

२. ऊर्जा क्षेत्रमा क्रान्ति: उत्पादनदेखि व्यापारसम्म

नेपालले अहिले विद्युत उत्पादनमा उल्लेख्य प्रगति गरिरहेको भए पनि वितरण र व्यापारमा अझै धेरै चुनौतीहरू छन्। सागर ढकालको नेतृत्वमा ऊर्जा मन्त्रालयले निम्न क्षेत्रमा फड्को मार्न सक्छ:
• नीतिगत सुधार: अक्सफोर्डमा सिकेको नीतिगत ज्ञानलाई प्रयोग गर्दै उनले पीपीए (PPA) प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउन र 'Take or Pay' को समस्या समाधान गर्न सक्छन्।
• क्रस-बोर्डर विद्युत व्यापार: छिमेकी मुलुक भारत र बंगलादेशसँगको विद्युत व्यापारमा प्राविधिक र कूटनीतिक दुवै पक्ष बुझेको नेतृत्वले नेपालको पक्षमा दह्रो वकालत गर्न सक्छ।
• हरित ऊर्जा र हाइड्रोजन: परम्परागत जलविद्युतसँगै भविष्यको ऊर्जा मानिने 'ग्रीन हाइड्रोजन' को क्षेत्रमा अनुसन्धान र लगानी भित्र्याउन उनको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र ज्ञान सहयोगी हुनेछ।

३. सिंचाइ र कृषि: राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको आधार

नेपालको ठूलो जनसंख्या अझै पनि कृषिमा आश्रित छ, तर आकाशे पानीको भर पर्नुपर्ने बाध्यता हटेको छैन। सागर ढकालले सिंचाइ क्षेत्रमा ल्याउन सक्ने परिवर्तनहरू:
• एकीकृत जलस्रोत व्यवस्थापन: पिउने पानी, सिंचाइ र ऊर्जाका लागि पानीको बहुआयामिक उपयोग गर्ने नीति उनले कार्यान्वयन गर्न सक्छन्।
• आधुनिक प्रविधि: थोपा सिंचाइ र लिफ्ट सिंचाइमा नयाँ प्रविधिको प्रयोग गरी पहाडी र तराईका बाँझो जमिनलाई हराभरा बनाउने भिजन उनीसँग छ।
• ठूला आयोजनाको समयबद्ध समापन: भेरी-बबई डाइभर्सन जस्ता राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरूलाई प्राविधिक ढिलासुस्तीबाट मुक्त गराउन एक इन्जिनियर मन्त्रीको भूमिका प्रभावकारी हुन्छ।

४. सुशासन र भ्रष्टाचार विरुद्धको अभियान

२०२५ को 'जेन-जी' (Generation Z) आन्दोलनलाई समर्थन गरेका ढकाल भ्रष्टाचार विरुद्धका प्रखर आवाज हुन्। ऊर्जा मन्त्रालय, जहाँ अर्बौंको ठेक्कापट्टा र लेनदेन हुन्छ, त्यहाँ सागर ढकाल जस्तो पारदर्शी छवि भएको व्यक्तिको उपस्थिति हुनु भनेको:
• कमिसनतन्त्रको अन्त्य: ठेक्का प्रणालीमा हुने सेटिङ र ढिलासुस्तीलाई प्रविधिको प्रयोग (Digital Tracking) मार्फत निरुत्साहित गरिनेछ।
• मेरिटोक्रेसी (योग्यताको सम्मान): नेपाल विद्युत प्राधिकरण र अन्य निकायहरूमा राजनीतिक नियुक्तिको सट्टा क्षमताका आधारमा विज्ञहरूलाई स्थान दिने परम्पराको सुरुवात हुनेछ।

५. युवाहरूको प्रतिनिधित्व र आशाको किरण

डडेलधुरामा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा विरुद्ध १३,०४२ मत ल्याएर चर्चामा आएका सागरले देखाए कि युवाहरू अब केवल भोटर मात्र होइनन्, उनीहरू निर्णायक शक्ति हुन्। त्यसैको पृष्ठभूमि र बलमा प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा गुल्मी–१ बाट भारी मतान्तरले विजयी भएका छन्। उक्त निर्वाचनमा उनले एमालेका प्रभावशाली नेता  प्रदीप ज्ञवालीलाई पराजित गरेका थिए। प्राप्त मत परिणामअनुसार ढकालले करिब २९ हजारभन्दा बढी मत प्राप्त गरेका थिए भने उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वीले करिब १५ हजार मत मात्र प्राप्त गरेका थिए।
• ब्रेन ड्रेनलाई रोक्न: जब अक्सफोर्ड पढेको युवा नेपाल फर्केर मन्त्री बन्छ र काम गरेर देखाउँछ, तब विदेश पलायन हुन लागेका हजारौं दक्ष युवाहरूमा देशमै केही गर्ने उत्साह जाग्छ।
• नवीन सोच: परम्परागत कर्मचारीतन्त्र र राजनीतिको 'स्ट्याटस को' (यथास्थितिवाद) लाई तोड्न उनको ऊर्जाशील व्यक्तित्व काफी छ।
• ४०० मेघावाटको विद्युत परियोजनामा ढकालले काम गरेको अनुभव छ । त्यस्तै चिनियाँ हाइड्रोपावर नीतिमा काम गरेको, जलस्रोतका विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानमा संलग्न तथा नेतृत्व लिएको र १ देखि ४०० मेघावाटसम्मका आयोजनाको डिजाइन तथा कन्सट्रक्सन गरेको अनुभव पनि ढकालसँग छ ।

६. निष्कर्ष र मेरो अपिल

नेपालको जलस्रोतलाई 'सेतो सुन' भनिए पनि यसले देशको गरिबी हटाउन सकेको छैन। यसको मुख्य कारण नेतृत्वमा रहेको भिजनको कमी हो। सागर ढकालसँग त्यो भिजन छ, प्राविधिक ज्ञान छ र जनताको विश्वास पनि छ।

उनी गुल्मीको माटोबाट उठेका नेता हुन्, जसले विश्वका उत्कृष्ट विश्वविद्यालयमा प्रतिस्पर्धा गरेर आफूलाई प्रमाणित गरिसकेका छन्। त्यसैले, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी र वर्तमान सरकारले सागर ढकाललाई ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रीको जिम्मेवारी दिनु केवल एउटा राजनीतिक नियुक्ति हुने छैन, बरु यो नेपालको विकासको 'टर्निङ प्वाइन्ट' हुनेछ।

मैले देखेको नेपाल: जहाँ हाम्रा नदीहरूले बिजुली मात्र होइन, डलर पनि फलाउनेछन्। जहाँ किसानका खेतमा बाह्रै महिना पानी पुग्नेछ। र जहाँ राजनीति सेवा र विज्ञताको संगम हुनेछ। यो सबै सम्भव बनाउन सागर ढकाललाई मन्त्रीको रूपमा देख्नु हामी सबै सचेत नागरिकको चाहना हो।

-यी लेखकका निजी विचार हुन् ।